Onze aanpak

Wat maatschappelijk aanvaardbaar is, bedenken we niet alleen. Om tot ons advies en het kader te komen doorliepen we gezamenlijk een zorgvuldig traject. We betrokken hierbij experts en burgers en consulteren belanghebbenden (zoals patiënten, behandelaren, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en fabrikanten).

Aanpak

In 2024 en 2025 hadden wij drie pijlers in onze aanpak:

  1. Verkenning naar marktgedragingen. Het programma analyseerde marktgedragingen door cases te bestuderen. De drie organisaties hebben hiervoor casuïstiek uitgewisseld en besproken.
  2. Interviews met experts. Door experts te interviewen haalt het programma meningen, ideeën en visies van experts op over elementen die een rol kunnen spelen bij het waarderen van geneesmiddelen.
  3. Extern burgeronderzoek. Een omvangrijke burgerraadpleging uitgevoerd door het Radboudumc heeft het programma belangrijke informatie opgeleverd over welke elementen burgers belangrijk vinden om mee te wegen in het bepalen van wat maatschappelijk aanvaardbare prijzen en uitgaven zijn.

Onderdeel 1: Verkenning marktgedragingen

De programmapartijen hebben op basis van casuïstiek geïdentificeerd in welke situaties de markt niet optimaal lijkt te werken en in welke situaties er sprake is van onwenselijk gedrag van geneesmiddelenfabrikanten. Het niet optimaal werken van de markt is deels te verklaren doordat onderliggende prikkels in de huidige wetgeving of systematiek dit tegenwerken.
Ook komt het voor dat fabrikanten de mazen van de wet zoeken of in incidentele gevallen (mededingings)regels overtreden. Een voorbeeld is de strategie van fabrikanten om de marktexclusiviteit van medicijnen te verlengen door slim gebruik te maken van patenten. Kleine wijzigingen aan het medicijn verlengen het patent zonder dat ze waarde toevoegen. Deze prikkels en het onwenselijke gedrag zorgen ervoor dat onnodig (lang) hoge prijzen worden betaald voor geneesmiddelen.
Deze verkenning leverde input op voor het advies over het kader voor maatschappelijk aanvaardbare uitgaven en prijzen van geneesmiddelen.

In bijlage 2 van onze MAUG-voortgangsbrief van 23 mei 2024 geven wij een globale beschrijving van de marktgedragingen die zijn geïdentificeerd.

Onderdeel 2: interviews met experts

Door interviews met experts haalde het programma input op voor het kader voor maatschappelijk aanvaardbare uitgaven aan en prijzen van geneesmiddelen. Met experts verdiepten we wat maatschappelijk aanvaardbare uitgaven voor geneesmiddelen zijn. En welke elementen hier een rol bij spelen. We keken samen met de experts onder andere naar de volgende thema’s:

– Effectiviteit, kosteneffectiviteit en macrokostenbeslag

– Solidariteit

– Redelijkheid van de prijs

– Competitieve landschap

De resultaten van deze interviews zijn verwerkt in een afzonderlijk leesbaar rapport.

Onderdeel 3: extern burgeronderzoek

Het programma liet door het Radboudumc een uitgebreide burgerraadpleging uitvoeren. Uit het burgeronderzoek moest blijken welke elementen burgers belangrijk vinden. Welke onderwerpen willen zij dat we meewegen om te komen tot maatschappelijk aanvaardbare uitgaven aan en prijzen van geneesmiddelen? En welke elementen vinden zij dat hierbij het meeste gewicht zouden moeten krijgen?

Lees op via deze pagina het rapport van het Radboudumc en het burgerstandpunt.

een initiatief van